از سال 1374یعنی در سن12سالگی وارد دنیای محرمانه هنر و موسیقی شدم فعالیت هنری ام را با گرایش نوازندگی

نام اصلی این فلوت، Boehm است که نام سازنده آلمانی آن است و امروزه متداول ترین نوع فلوت در دنیا می باشد. نام دیگر آن نیزModern Flute یا Concert flute است.

 جنس این نوع فلوت برای افراد مبتدی از مس و روی با روکش نیکل یا نقره و در سطح حرفه ای جنس فلز نیز از نقره می باشد. فلوت های ویژه هم با روکش پلاتینیوم یا طلا با قیمت بسیار بالا ( چندین هزار دلار ) ساخته می شوند.

طول آن تقریبا 67 cm و وزن آن 400 – 600 gr است.
همچنین برای ساختن آن بیش از 150 قطعه لازم است. از جمله کلیدها، فنرها،پیچ ها، میله های نگهدارنده، غلطک ها و ... .

ساختمان فلوت به سه قسمت تقسیم می شود:

1- head joint یا سر فلوت که جای لب بر روی آن است.
2- body یا بدنه که کلید های اصلی بر روی آن قرار دارد.
3- foot joint یا قسمت انتهایی فلوت.

در هنگام انتخاب شما با انواع مختلفی از یک مدل فلوت مواجه می شوید ( البته در خارج از کشور ) که فقط برای اطلاع دوستان تعدادی از این موارد رو می نویسم:

- نوع کلید ها : open hole , closed hole که نوع سوراخ باز برای مدل های حرفه ای است.
- فرم کلید سل: offset , in-line که در نوع in-line کلید سل با کلید های دیگر در یک ردیف است ولی در نوع offset که متداول است کلید سل مقداری از ردیف اصلی منحرف می باشد.
- نوع پایه : C-foot , B-foot که در نوع C پایین ترین نتی که می توانید اجرا کنید نت "دو" می باشد و در نوع B پایین ترین نت ، نت "سی" اکتاو قبل خواهد بود.

خانواده این نوع فلوت شامل چندین مدل می باشد:

1- Piccolo که کوچکترین عضو این خانواده است. طول آن 33 cm و صدای آن یک اکتاو بالاتر از فلوت معمولی شنیده می شود.
2- Concert که متداول ترین نوع فلوت می باشد و با نام های C-flute یا Boehm flute یا فلوت معمولی شناخته می شود.طول آن 67 cm و حد صوتی آن نیز سه اکتاو است.
3- Alto، طول آن cm86 و تقریبا شبیه فلوت معمولی می باشد ولی با صدای بم تر.
4- Bass ، عضو بزرگ این خانواده با صدای بم و طول آن تقریبا 146 cm است.

مدل های دیگری نیز وجود دارند که از آنها استفاده زیادی نمی شود.

مارکهای معروف فلوت نیز عبارتند از:

نحوه بکارگیری فلوت طبق استانداردجهانی

نحوه بدست گرفتن و انگشت گذاری فلوت کلید دار طبق استاندارد جهانی قرارگیری کلید ها بشکلی است که شما هنگامی که سوراخ دهنی را مقابل دهان خود می گیرید فلوت به سمت راست متمایل می شود و دست چپ شما نزدیک به دهنی و دست راست شما در انتهای فلوت قرار می گیرد.

شیوه نواختن فلوت کلید دار

این ساز بدون زبانه است بنابراین در آوردن صدای آن نسبت به سازهای بادی دیگر مشکل تر خواهد بود. در ابتدا شما قسمت سر فلوت را جدا از بدنه به دست می گیرید. لب خود را بسته و به طرفین جمع می کنید. (حالت چشیدن لیمو ترش). سعی کنید که لب بالایی و پایینی شما منطبق برهم باشند (جلوتر یا عقب تر از هم نباشند.) سپس لب پایین را روی سوراخ قرار می دهید تا کمتر از نصف سوراخ را بپوشاند. لب بالا و پایین با سوراخ دهنی باید در یک راستا باشند. در این حالت درون سوراخ فوت می کنید. با دستان خود فلوت را بچرخانید تا جای مناسبی روی لب شما پیدا کند. در حال چرخش فوت کنید تا صدایی هرچند خش دار تولید شود. برای فوت کردن از ماهیچه های شکم و دیافراگم خود کمک بگیرید و از زبان برای تولید صدا استفاده نکنید. بهتر است این کار را جلوی آینه انجام دهید تا نواقص کار خود را رفع کنید. اگر لب پایینی خود را عقب تر ببرید صدای بم تر و اگر جلوتر بیاورید صدای زیرتری تولید خواهد شد. این کار باعث تغییر فرکانس می شود.

هنگامی که شما فلوت را در دست می گیرید باید سه نقطه اتکا داشته باشد:

1- انگشت اشاره دست چپ - انگشت شصت دست راست - لب پایین تمرین نواختن را از اکتاو اول شروع کنید و سعی نکنید صدای نتهای پایین (بم) را از همین ابتدا درآورید. برای این کار بعد از قرار دادن فلوت در مقابل دهان بدون قرار دادن انگشتان برروی کلیدها، فوت کنید و تا وقتی این تمرین را انجام دهید که صدای صاف و بدون خش تولید شود. بهتر است بدانید که این تمرین ممکن است روزها و یا هفته ها طول بکشد تا صدای مطلوب به گوش شما برسد که این بستگی به پشتکار شما دارد. بعد از این مرحله سعی کنید نت سی (B) اکتاو اول را بنوازید. این کار را در نتهای بعدی تا نت دو (C) اول انجام دهید. دقت کنید که هرچه به سمت صدای بم می روید شدت فوت را کمتر کرده و در عوض هوای پر حجم تری به داخل فلوت بدمید.

مطلب دیگه اینکه شما وقتی می خواهید یک ساز بادی غیر از فلوت کلید دار رو یاد بگیرید مثل ساکسیفون، کلارینت، ریکوردر یا سازهای بادی مشابه، از همون ابتدا صدای ساز رو می تونید در بیارید و همین باعث دلگرمیتون می شه. ولی در فلوت چون برای تولید صدا زبانه ای وجود نداره و صدا از برخورد باد با لبه دهنی فلوت تولید می شه به همین دلیل ممکنه مدت زیادی طول بکشه تا شما فقط بتونید صدای خش داری از فلوت استخراج کنید. همین دلیل باعث دلسرد شدن از ادامه یاد گیری فلوت خواهد شد.

  تکنیکهای نواختن

یکی اینکه شما برای اجرای قطعات تند و مقطع (Staccato ) باید از زبان خود استفاده کنید. یعنی برای نواختن چند نت مقطع کنار هم، فقط یک فوت کنید ولی با زبان خود در حالت گفتن کلمه tu-tu-tu هوا را بریده بریده به داخل فلوت بدمید. باید آنقدر تمرین کنید تا صدای زبان به گوش نرسد. دقت کنید که از گلو برای بریدن صدا استفاده نکنید (مانند حالتی که سوت می زنید) چون در این حالت، گلو نیز صدایی از خود مرتعش می کند. البته ممکن است در حالت عادی محسوس نباشد ولی اگر شما صدای خود را ضبط کنید متوجه خواهید شد. تکنیک دیگر لرزاندن صدا (Vibrato ) می باشد. برای این کار هنگامی که هوا از داخل ریه به سمت دهان حرکت می کند با گلوی خود جلوی باد را بگیرید و سریعا رها کنید.(بسیار نرم این کار را انجام دهید) با تکرار این حرکت در چند ثانیه افکت زیبایی به کار داده خواهد شد.

البته این هنگامی است که شما بر روی یک نت تکیه می کنید و آنرا مقداری می کشید.

تکنیک دیگر لرزاندن صدا (Vibrato ) می باشد.

برای این کار هنگامی که هوا از داخل ریه به سمت دهان حرکت می کند با گلوی خود جلوی باد را بگیرید و سریعا رها کنید.(بسیار نرم این کار را انجام دهید)
با تکرار این حرکت در چند ثانیه افکت زیبایی به کار داده خواهد شد.

البته این هنگامی است که شما بر روی یک نت تکیه می کنید و آنرا مقداری می کشید.

نگهداری و مراقبت از فلوت

اولین نکته اینکه رطوبت دشمن فلوت است. پس همیشه آنرا در جای خشک و دور از گرد و غبار نگهداری کنید. درون فلوت باید همیشه تمیز و خشک باشد. بنابر این بعد از هر بار تمرین، قطعات فلوت (سر – بدنه – پایه) را از هم جدا کرده و یک پارچه نخی نرم را بوسیله میله تمیز کننده از داخل آن عبور دهید. پد هایی که در زیر کلید ها وجود دارند از جنس نمد هستند به همین دلیل مراقبت از آنها اهمیت ویژه ای دارد. سعی کنید بعد از هر تمرین آنها را با پارچه نخی به آرامی و با دقت خشک کنید. اجزای متحرک فلوت از جمله فنرها را بوسیله یک قلم موی گرد گیری نرم، ماهی یک بار تمیز کنید. دقت کنید که از پارچه برای تمیز کردن این قسمتها استفاده نکنید. هیچ ماده روغنی یا نفتی را برای تمیز یا براق کردن فلوت بکار نبرید.(ریکوردر) در مورد فلوت کلید دار شما می توانید بعد از مدتی مثلا چند ماه آنرا روغنکاری کنید البته کلید ها، پدها و مکانیسم ها نباید کوچکترین تماسی با روغن داشته باشند. (می توانید آلات متحرک را جدا کنید) بعد از هر بار استفاده، فلوت را دوباره در کاور خود قرار دهید. حساس ترین قسمت فلوت دهنی آن می باشد. به هیچ وجه آنرا با فرچه یا قلم مو پولیش نکنید و فلزات دیگر را با آن تماس ندهید. برای تمیز کردن آن نیز می توانید از یک پارچه بسیار نرم نخی (آغشته به مقدار کمی الکل) استفاده کنید. لازم است که بعد از هر شش ماه قسمت سر فلوت را داخل آب ولرم مخلوط با مقداری صابون کاملا بشویید.    

انواع فلوت کلید دار

فلوت ریکوردر

نام دیگر آن Fipple Flute یا English Flute است.
ساده ترین نوع فلوت می باشد و طرز نواختن آن بصورت مستقیم مانند کلارینت و بسیار ساده است.
بعلت سادگی نواختن معمولا برای آشنایی کودکان با موسیقی از آن استفاده می کنند.

چهار مدل اصلی دارد که عبارتند از :

1- Soprano که متداول ترین نوع آن می باشد، صدای آن بسیار زیر و برای ملودیهای شاد مناسب است. نت دو اول آن یک اکتاو پایین تر از نت دو میانی می باشد.
2- Alto بعد از سپرانو متداول ترین نوع است.
3- Tenor این مدل و مدل باس کمیاب و گرانقیمت هستند و صدای بم تری دارند.
4- Bass عضوی از این خانواده با صدای بسیار بم و مناسب برای ملودیهای غمگین.

یکی از معروفترین مارکهای این فلوت نیز یاماها می باشد و قیمت آن حدود 7-10 هزار تومان در مدل سپرانو است.

شیوه نواختن فلوت ریکوردر

به صدا در آوردن این فلوت کارمشکلی نیست، فقط با فوت کم اکتاو پایین و با فوت بیشتر اکتاو بالاتر بدست می آید.

سایت زیر نحوه انگشت گذاری این فلوت را نشان می دهد.

http://www.hants.gov.uk/hrs/finger/cfinger.html

پن فلوت ( Pan flute )

به آن Panpipes نیز می گویند.
تشکیل شده از تعدادی استوانه به هم چسبیده که بتدریج طول آنها کاهش یا افزایش می یابد.
سازی بومی و بسیار قدیمی است که حتی قدمت آنرا قبل از سازهای ضربی گفته اند.

این ساز را معمولا به چند کشور از جمله رومانی، بولیوی و پرو نسبت می دهند.

به صورت معمول از چوب بامبو (خیزران) است ولی انواع پلاستیکی، فلزی، چوبی و شیشه ای آن نیز ساخته می شود.

فلوت آیریش

این نوع فلوت در زمان قدیم در شمال اروپا از جمله ایرلند مرسوم بود. به همین دلیل به آن فلوت آیریش می گویند.ظاهر این فلوت نیز مانند فلوتهای چوبی نقاط دیگر جهان می باشد ولی به مرور زمان بر روی آن اصلاحاتی انجام شده است از جمله آنکه در انواع مدرن امروزی به آن کلیدهایی اضافه شده تا توانایی های آنرا افزایش دهد.
به صورت استاندارد 6 سوراخ بر روی آن است ولی گاها دو سوراخ در آخر آن قرار می دهند تا صدا ثبات بیشتری داشته باشد.

در گذشته بیشتر برای اجرای نغمه های محلی از آن استفاده می شد ولی امروزه حالت عمومی تری به خود گرفته است و حتی در مناطق فراتر از اروپا نیز نواخته می شود.

فلوت چینی

چین را می توان یکی از قدیمیترین کشورها در نواختن آلات موسیقی بویژه فلوت دانست.
در چین فلوتهای مختلفی وجود دارد از جمله :

- Dizi
یکی از آلات اصلی موسیقی در چین است. علاوه بر این که از آن در موسیقی سنتی، اپرا و ارکستر استفاده می شود، به کشورهای غربی نیز راه پیدا کرده است.
نواختن آن به صورت اریب می باشد.
به طور عمده از چوب بامبو (خیزران) ساخته می شود و صدای بسیار زیبایی دارد.

Xiao

سازی بسیار قدیمی می باشد.
نواختن آن به صورت عمودی و جنس آن نیز از خیزران تیره رنگ است.

- Paixiao

- Koudiاز جنس خیزران و بسیار کوچک و نازک می باشد.

در سال 1971 توسط یکی از اساتید فلوت Dizi اختراع شد.

فلوت هندی (Bansuri)

این نوع فلوت در کشورهای هند و پاکستان نواخته می شود.

از چوب خیزران ساخته شده و بر روی آن 6 یا 7 سوراخ وجود دارد. نواختن آن نیز به صورت اریب می باشد.

اوکارینا (Ocarina)

یکی از قدیمیترین سازهای موسیقی در جهان می باشد. 12000 سال قدمت!
گذشته آن به چین برمی گردد ولی به مرور زمان به اروپا نیز راه پیدا می کند.

نحوه صدا دهی آن تقریبا شبیه به فلوت ریکوردر می باشد.
جنس آن معمولا از سفال است ولی با پلاستیک، چوب، شیشه و فلز نیز ساخته می شود. تعداد سوراخهای آن هم 4 تا 13 عدد می باشد.

صدای آن نیز بسیار زیباست.
می توانید به کاست اوکارینا از آقای Diego Modena گوش کنید.